{"id":351,"date":"2018-03-14T11:39:13","date_gmt":"2018-03-14T11:39:13","guid":{"rendered":"http:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/?p=351"},"modified":"2018-03-14T11:39:13","modified_gmt":"2018-03-14T11:39:13","slug":"y-frech-goch-wyt-ti-wedi-dy-amddiffyn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/y-frech-goch-wyt-ti-wedi-dy-amddiffyn\/","title":{"rendered":"Y Frech Goch &#8211; Wyt Ti Wedi Dy Amddiffyn?"},"content":{"rendered":"<h2>Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi datgan\u00a0<a href=\"http:\/\/www.wales.nhs.uk\/sitesplus\/888\/newyddion\/47764\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">achosion o\u2019r frech goch<\/a>\u00a0yng Nghaerdydd yn ddiweddar. Maent yn annog pobl ifanc i weld os ydynt wedi derbyn y brechiadau i gyd.<\/h2>\n<p>I ddarganfod beth ydy\u2019r frech goch, pam bod brechiadau\u2019n bwysig, a sut i wybod os wyt ti wedi cael dy imiwneiddio, darllena ymlaen.<\/p>\n<h3>Beth ydy\u2019r frech goch?<\/h3>\n<p>Mae\u2019r\u00a0<a href=\"http:\/\/www.wales.nhs.uk\/sitesplus\/888\/tudalen\/44195\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">frech goch<\/a>\u00a0yn salwch firaol sydd yn heintus iawn. Mae\u2019n achosi twymyn a\u2019r frech ymysg symptomau eraill. Gellir dal yr afiechyd wrth fod mewn cyswllt uniongyrchol gyda pherson heintus, neu wrth i rywun dagu neu disian.<\/p>\n<p>Mae posib atal y frech goch gyda\u2019r brechlyn\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/conditions\/vaccinations\/mmr-vaccine\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">MMR<\/a>\u00a0(frech goch, clwy pennau a rwbela). Cynigir hwn i bob plentyn o gwmpas un oed ac yna ail ddos yn cael ei gynnig pan fyddant tua 4 oed.<\/p>\n<h3>Pam y ffwdan?<\/h3>\n<p>Er bod y mwyafrif o bobl yn gwella o\u2019r frech goch o fewn tuag wythnos, gall achosi cymhlethdodau difrifol mewn rhai achosion. Am fod posib atal y frech goch gyda brechiadau, mae\u2019r GIG yn annog pawb i gael eu himiwneiddio.<\/p>\n<p><strong>Os wyt ti\u2019n byw yn ardal Bwrdd Iechyd Caerdydd a\u2019r Fro, cymera dau funud i\u00a0<a href=\"http:\/\/red-button.org\/are-you-vaccinated\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">lenwi\u2019r arolwg yma.<\/a>\u00a0Bydd hyn yn helpu\u2019r GIG i benderfynu pa ardaloedd sydd \u00e2\u2019r perygl mwyaf.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-353\" src=\"http:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/03\/pablo-1024x512.png\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"512\" srcset=\"https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/03\/pablo.png 1024w, https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/03\/pablo-300x150.png 300w, https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/03\/pablo-768x384.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<h3>Pam nad yw pawb yn cymryd y brechlyn?<\/h3>\n<p>Yn 1998 cyhoeddwyd adroddiad yn honni bod cysylltiad rhwng y brechiad MMR ag awtistiaeth.\u00a0<a href=\"http:\/\/www.bmj.com\/content\/342\/bmj.c7452\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Profwyd bod yr adroddiad yma yn un ffug<\/a>. Tynnwyd trwydded feddygol Andrew Wakefield, yr un oedd yn gyfrifol am yr adroddiad, oddi arno. Nid yw\u2019n cael ymarfer meddygaeth yn y DU ers hynny. Ond yn anffodus, roedd y niwed wedi\u2019i wneud yn barod. Dychrynwyd llawer o rieni a phenderfynwyd peidio imiwneiddio\u2019u plant. Golygai hyn mai pobl ifanc sydd dan 25 oed heddiw, yw\u2019r rhai \u00e2\u2019r perygl mwyaf o ddal afiechydon ataliadwy fel y frech goch.<\/p>\n<h3>Ydw i wedi cael y brechlyn?<\/h3>\n<p>Gofynna i dy rieni. Mae\u2019n debyg byddant yn gallu cadarnhau os cefais di\u2019r brechlyn MMR yn blentyn. Os nad allant gofio, gofynna i gael gweld dy lyfr cofnod iechyd plentyn personol (llyfr coch fel arfer, ond gall fod yn binc neu\u2019n las i rai h\u0177n). Dylai holl fanylion y brechiadau fod yn y llyfr yma, ynghyd \u00e2 dyddiadau, rhif y swp ac ym mha goes rhoddwyd y pigiad hyd yn oed.<\/p>\n<p>Os nad yw\u2019r llyfr coch ar gael, siarada \u00e2\u2019r doctor teulu. Bydd y wybodaeth yma ganddynt. Nid yw\u2019n rhy hwyr, os nad wyt ti wedi derbyn yr holl bigiadau cysyllta \u00e2\u2019r feddygfa. Os wyt ti o dan 16 oed efallai bydd angen caniat\u00e2d rhiant neu warcheidwad.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-352\" src=\"http:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/03\/pablo-1-1024x512.png\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"512\" srcset=\"https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/03\/pablo-1.png 1024w, https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/03\/pablo-1-300x150.png 300w, https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/03\/pablo-1-768x384.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<h3>Beth os na allaf gael y brechlyn?<\/h3>\n<p>Os nad yw dy rieni yn hapus \u00e2 hyn, yna siarada gyda\u2019r doctor am unrhyw bryderon. Gallant helpu wrth roi gwybodaeth bellach am y brechlyn. Awgryma i dy rieni\u00a0<a href=\"http:\/\/www.wales.nhs.uk\/sitesplus\/888\/newyddion\/47764\">edrych ar y wybodaeth ar wefan Iechyd Cyhoeddus Cymru<\/a>. Os wyt ti\u2019n poeni am benderfyniad dy rieni yna gallet ti\u00a0<a href=\"https:\/\/www.meiccymru.org\/cym\/cael-help\/\">gysylltu \u00e2 Meic<\/a>, gallant roi cyngor a chefnogaeth am ddim.<\/p>\n<p>Mae yna rai pobl na chaiff y brechlyn oherwydd alergeddau neu gyflyrau iechyd. Os wyt ti\u2019n un o\u2019r bobl yma, yna gall\u00a0<a href=\"http:\/\/vk.ovg.ox.ac.uk\/herd-immunity\">imiwnedd poblogaeth<\/a>\u00a0dy amddiffyn. Pan fydd digon o bobl mewn cymuned yn cael eu himiwneiddio, nid yw\u2019r afiechyd yn gallu lledaenu ac felly\u2019n marw allan cyn iddo gyrraedd person sydd heb ei imiwneiddio. Mae\u2019n rhaid i 90-95% o\u2019r boblogaeth dderbyn y brechlyn er mwyn i imiwnedd poblogaeth fedru gweithio. Anogwch eich ffrindiau a\u2019ch teulu i sicrhau eu bod yn gyfoes \u00e2\u2019u brechiadau, gan y bydd hyn yn cadw ti (a nhw) yn ddiogel.<\/p>\n<h3>Gwybodaeth bellach:<\/h3>\n<ul>\n<li><a href=\"http:\/\/www.wales.nhs.uk\/sitesplus\/888\/tudalen\/44195\">Y Frech Goch<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/vk.ovg.ox.ac.uk\/mmr-vaccine\">MMR (frech goch, clwy pennau a rwbela)<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/vk.ovg.ox.ac.uk\/herd-immunity\">Imiwnedd poblogaeth<\/a>(amddiffyn pobl sydd ddim yn gallu cael brechiad)<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi datgan\u00a0achosion o\u2019r frech goch\u00a0yng Nghaerdydd yn ddiweddar. Maent yn annog pobl ifanc i weld os ydynt wedi derbyn y brechiadau i gyd. I ddarganfod beth&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":354,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[13,1],"tags":[15,14,19,16,18,17,20],"class_list":["post-351","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iechyd","category-newyddion","tag-brechiad","tag-brechlyn","tag-brechlynnau","tag-frech-goch","tag-imiwneiddiad","tag-imiwneiddio","tag-mmr"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/351","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=351"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/351\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":357,"href":"https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/351\/revisions\/357"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thesprout.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}